Tại Việt Nam, thế hệ trẻ năm 2025 đã không còn hài lòng với suy nghĩ tuyến tính là làm việc để kiếm tiền. Ngày càng có nhiều người trong độ tuổi 20-30 tham gia vào dòng chảy kinh tế mới dưới hình thức kinh doanh phụ, tự do nghề nghiệp hoặc thậm chí là các dự án nhỏ. Có người kiếm tiền bằng cách nhận thiết kế, có người làm truyền thông xã hội, cũng có người khám phá các hình thức khởi nghiệp linh hoạt hơn thông qua liên minh hợp tác (ví dụ như liên minh 99kim).
Đằng sau xu hướng này là sự bùng nổ của các công cụ và nền tảng kỹ thuật số, chúng không chỉ giảm bớt rào cản khởi nghiệp mà còn thay đổi cách suy nghĩ của giới trẻ Việt Nam về kiếm tiền và tự do.
Từ khởi nghiệp độc lập đến hợp tác liên minh
Khởi nghiệp trong quá khứ là một hành trình cô đơn: một người tự tìm kiếm sản phẩm, xây dựng website, huy động vốn. Ngày nay, giới trẻ Việt Nam có xu hướng phát triển theo mô hình hợp tác. Dù là các dự án hợp tác trong lĩnh vực thiết kế, hay sáng tạo chung trong lĩnh vực game và nội dung, các liên minh hợp tác số như 99kim liên minh đang trở thành một logic khởi nghiệp mới.
Tâm điểm của xu hướng này là sự hợp tác và chia sẻ lưu lượng truy cập – các nhà khởi nghiệp trẻ Việt Nam không còn theo đuổi các công ty lớn, mà hướng đến các mạng lưới nhỏ bền vững.
Lấy 99kim dự án làm ví dụ, nó không chỉ là một nút sinh thái quản lý dự án nội dung, mà còn giống như một mô hình hợp tác nền tảng + cộng đồng. Thanh niên có thể tìm thấy những người bạn cùng chí hướng trên đó, cùng nhau xây dựng thương hiệu hoặc ươm mầm dự án, thực hiện khởi nghiệp cùng có lợi theo nghĩa thực sự.
Trong bối cảnh này, giá trị của công cụ không còn chỉ là hiệu quả, mà là liệu nó có thể trở thành cầu nối và đồng sáng tạo hay không.
Công cụ số không chỉ là công cụ
1. Sáng tạo thị giác: Canva, CapCut và sự bình đẳng trong kể chuyện số
Trước đây, các nhà khởi nghiệp trẻ Việt Nam phải chi một khoản ngân sách lớn để thuê nhà thiết kế hoặc biên tập viên. Ngày nay, chỉ cần một chiếc điện thoại di động là có thể hoàn thành mọi thứ liên quan đến hình ảnh thương hiệu. Canva và CapCut không chỉ là công cụ sáng tạo, mà còn là vũ khí dân chủ hóa nền kinh tế sáng tạo.
Đặc biệt, sự phổ biến của CapCut trong hệ sinh thái sáng tạo TikTok đã biến nội dung thành thương hiệu. Nhiều bạn trẻ Việt Nam đã tạo dựng hình ảnh nghề tay trái của mình thông qua các video ngắn: thiết kế, tư vấn, hợp tác với người nổi tiếng. Những công cụ nhẹ nhàng này cho phép họ tích lũy tài sản lưu lượng truy cập trong thời gian hạn chế, và đó chính là vé vào cửa cho khởi nghiệp trong tương lai.
2. Tư duy và quản lý: Notion, ClickUp, Zalo Work
Đối với những người làm nghề tự do ở Việt Nam, khả năng quản lý dự án quyết định khả năng tồn tại lâu dài của họ.
Năm 2025, Notion và ClickUp đã trở thành bộ não thứ hai của những người sáng tạo, không chỉ ghi lại cảm hứng mà còn xây dựng quy trình làm việc. Trong khi đó, sự trỗi dậy của Zalo Work trong lĩnh vực hợp tác nội bộ cho thấy sự trưởng thành của văn hóa làm việc kiểu Việt Nam, tích hợp trò chuyện, tài liệu và nhiệm vụ, phù hợp hơn với thói quen giao tiếp của giới trẻ Việt Nam.
Nhiều nhóm khởi nghiệp tham gia 99kim dự án cũng sử dụng Zalo Work để hợp tác nội bộ, tạo thành mô hình làm việc nhóm nhỏ + liên minh lớn.
3. Công cụ thanh toán và tài chính: Momo, VietQR và nền kinh tế phụ
Nền kinh tế phụ của Việt Nam đang được thúc đẩy bởi tài chính kỹ thuật số.
Trước đây, việc thu tiền rất phức tạp, nhưng giờ đây, các phương thức thanh toán điện tử như Momo, VietQR giúp giao dịch được hoàn thành ngay lập tức. Sự tiện lợi về tài chính này không chỉ giúp cho việc lưu chuyển kinh tế nhỏ trở nên suôn sẻ hơn, mà còn khuyến khích nhiều dự án sáng tạo hơn. Một họa sĩ tự do, một blogger đánh giá game, hay thậm chí một nhóm nhỏ bán hàng trực tiếp, đều có thể sử dụng các công cụ thanh toán này để tạo ra thu nhập bền vững.
Và các nền tảng như 99kim liên minh cũng có thể xây dựng một vòng tròn khép kín hoàn chỉnh gồm nội dung – giao dịch – cộng đồng một cách suôn sẻ hơn.
Triết lý kinh doanh phụ của giới trẻ Việt Nam: Từ công cụ đến hệ sinh thái
Giới trẻ khởi nghiệp Việt Nam không chỉ tìm kiếm công cụ mà còn tìm kiếm một cấu trúc cuộc sống mới. Họ không chỉ muốn kiếm tiền mà còn muốn mở rộng giá trị bản thân thông qua hợp tác số.
Theo xu hướng năm 2025, làn sóng này đang hình thành ba mô hình điển hình:
Khởi nghiệp dựa trên nội dung (Creative-driven): Hệ sinh thái sản xuất nội dung và hình ảnh đại diện bởi Canva, CapCut, ChatGPT.
Khởi nghiệp dựa trên tổ chức (System-driven): Xây dựng studio kỹ thuật số của riêng mình thông qua Notion, ClickUp, v.v. để thực hiện hoạt động theo quy trình và xây dựng thương hiệu.
Khởi nghiệp theo mô hình liên minh (Network-driven): dựa trên các nền tảng hợp tác như 99kim liên minh, thông qua hợp tác đa phương để tạo ra sự tăng trưởng cộng sinh.
Mô hình thứ ba này đặc biệt đáng chú ý. Nó phá vỡ logic truyền thống “nền tảng = lưu lượng truy cập” và chuyển sang hướng “nền tảng = giá trị kết nối”. Khi những người trẻ tham gia vào các dự án đa dạng thông qua 99kim dự án, họ thực sự đang tích lũy tín dụng danh tính kỹ thuật số và tài sản hợp tác – đây là năng lực cạnh tranh cốt lõi của nền kinh tế trong tương lai.
Từ công cụ đến văn hóa: Sự phát triển địa phương hóa của khởi nghiệp
Văn hóa khởi nghiệp ở Việt Nam khác biệt so với phương Tây. Thanh niên ở đây coi trọng hơn cảm giác cộng đồng, mối quan hệ đồng hành và sự tin tưởng lâu dài. Do đó, hệ sinh thái công cụ ở Việt Nam không phải là tập hợp các ứng dụng độc lập, mà là phản ánh của văn hóa số.
Zalo đại diện cho sự tin tưởng và mạng lưới quen biết, Momo đại diện cho nền kinh tế nhỏ lẻ linh hoạt, Canva và CapCut đại diện cho sự tự do thể hiện hình ảnh.
Còn 99kim liên minh đại diện cho văn hóa hợp tác kỹ thuật số.
Sự xuất hiện của văn hóa này cho thấy Việt Nam đang bước vào giai đoạn khởi nghiệp lấy hợp tác làm trung tâm. Thanh niên không còn hài lòng với việc hoàn thành dự án một mình, mà sử dụng các công cụ kỹ thuật số để xây dựng kho tài nguyên chung, phân phối lại ý tưởng, lưu lượng truy cập và lợi nhuận. Đây không chỉ là một xu hướng kinh tế, mà còn là sự nảy sinh của một hình thức tổ chức xã hội mới.
Từ khởi nghiệp cá nhân đến hệ sinh thái cộng sinh
Bối cảnh khởi nghiệp tại Việt Nam vào năm 2025 đang được định nghĩa lại. Giới trẻ không còn theo đuổi huyền thoại khởi nghiệp đơn độc, mà đang tìm kiếm một hệ sinh thái có thể cộng sinh lâu dài. Công cụ số đã làm cho điều này trở nên khả thi, nhưng động lực thực sự chính là sự hợp tác.
Sự xuất hiện của 99kim liên minh và 99kim dự án chính là hiện thân của xu hướng này. Chúng không chỉ kết nối cá nhân với nền tảng, mà còn kết nối giấc mơ cá nhân với con đường phát triển tập thể.
Thế hệ trẻ Việt Nam đang viết lại ý nghĩa của từ “khởi nghiệp” theo cách riêng của họ: không chỉ là thành lập công ty, mà còn sử dụng các công cụ và hợp tác để xây dựng một liên minh kỹ thuật số của riêng mình.
